8e857d9b

Wat het verhaal nodig heeft

Fri, 10 May 2019 09:17:28 GMT

"Wat klinkt dat lekker en logisch: en toen voegde ik nog even toe wat het verhaal nodig heeft."

Hallo, wat was dat dan? schreeuw ik inwendig als ik dat weer eens ergens hoor of lees. Schrijvers die dat prediken zijn lid van een geheim genootschap van weters-wat-het-verhaal-nodig heeft. Ze wonen op een Schweinsteinachtig kasteel in de bergen en ik sta te roepen buiten de kasteelmuren. De ophaalbrug is dicht. Tussen de kantelen duiken geen behulpzame kasteelheren op. Donkere dennen versperren het zicht op de toren. In het bos achter mij ritselt de wind in de vlierbessenstruiken. Ik draai me om, pluk een trosje, begin te eten en loop door naar het dorp waar de lantaarns zojuist aan zijn gesprongen. Misschien kom ik er dáár achter wat het verhaal nodig heeft.

Een sterk beeld, een locatie en een reis zijn bijna altijd dingen die een verhaal nodig heeft.

Op het dorpsplein brandt een vuur waar mensen spullen in gooien. Ze lachen erbij. Een man met zwarte handschoenen zonder vingers onderbreekt zijn verhaal en vraagt me of ik ook iets achter me wil verbranden. Ik kom juist iets halen, zeg ik.

In de herberg trakteert hij me op een glas kokendhete vlierbessenthee en hoort me aan. Om ons heen is het warm, het ruikt naar houtvuur. Vorig jaar overleed zijn vader en begon hij na te denken over alle verhalen die zijn vader hem vertelde in de loop van zijn leven. Wat was in het echt zo gebeurd en wat niet of half? Wist die vader of zijn waargebeurde verhalen nog iets nodig hadden of had hij dat er al ingestopt bij het vertellen? De halvehandschoenenman denkt het laatste.

Dat voel je vanzelf aan als je goed in je verhaal zit, zegt hij, wat je weg moet laten en wat er nog bij kan. We zwijgen. Ik zie weer voor me hoe ik als klein meisje na het eten doodstil bleef zitten in de hoop op een nieuw spannend oorlogsverhaal uit de mond van mijn eigen vader. Wat vond híj dat een sterk verhaal nodig had? Spanning (decor oorlog), goed en kwaad (gevaar), een personage dat iets wilde (smokkelaar wilde smokkelwaar veilig stellen), een hindernis (de douane, een rivier zonder brug), een weersomstandigheid (dreigend donkere nacht). Er is zoveel wat een verhaal nodig heeft. En andersom.

In deze openingsscène nam ik een vesting waarbij ik een buitengesloten personage als een roepende in de woestijn opvoerde. Had het verhaal een ander decor nodig gehad? Een woestijn vond ik er te dik bovenop liggen. De reis te voet? Een reis te paard was te snel geweest.

De terugkeer van de vlierbessen als hete thee in de herberg koos ik omdat een verhaal structuur nodig heeft en ik dol ben op terugkerende symbolen. Net als op vuur en verbranden. Super symbolisch en het kan me niet schelen of het té is hier.

Allemaal keuzes die ik maakte op basis van waar ik zin in had zojuist. Waar ik plezier aan had om op te schrijven, wat ik voor me zag tijdens het verzinnen.

Een verteller spreekt sneller dan hij schrijft. Bij schrijven kan je er te lang over denken, dat is het gevaar.

Buiten dooft het vuur. De mensen slenteren naar huis. Ik vis nog een vlierbes uit mijn jaszak. Zuur, maar fris. In de verte brandt een lichtje in de toren. Bij wat het verhaal nodig heeft denk ik voortaan: hoe zou ik het vertellen als ik het moest vertellen. Dan heb je alles wat het nodig heeft.

Stapel op manuscripten

Wed, 13 Feb 2019 12:44:12 GMT

‘Mijn manuscript ligt ongelezen op de grote hoop!’ Dat is de nachtmerrie van elke schrijver die voor het eerst zijn of haar werk naar een uitgeverij opstuurt.

Je hoort vaak zeggen dat deze ongevraagd ingezonden manuscripten op een grote stapel belanden om zeker het eerste half jaar niet ingekeken te worden. En misschien wel nooit.

Bij U2pi gaat dat heel anders. Binnen vijf weken krijg je een beoordeling in je mailbox. Een goede reden om voor een kleine uitgeverij te kiezen, al is debuteren bij de Bezige Bij, Das Mag of De Arbeiderspers natuurlijk een droomstart van een schrijverscarrière.

Hoe gaat het er aan toe aan andere kant van de mailbox, hoe zit de manuscriptbeoordelaar er eigenlijk bij?

U2pi interviewde hoofdredacteur Dé Hogeweg.

U2pi: Op de site staat een aantal opstuurtips van uitgeverij U2pi , die lijken me heel helder voor de inzenders. Klopt dat?

DH: Helaas niet, het lijkt er eerder op dat sommige inzenders de tips lezen om het tegenovergestelde te doen.

U2pi: Zoals?

DH: Twee weken gelezen ontving ik 43 mails met elk één - niet goed geschreven - hoofdstuk in de bijlage. Alleen in de eerste mail stond een regeltje van de afzender dat hij een boek instuurde. Dus niet waarover het ging of een titel, niets over hemzelf. Omdat ik juist daarvoor een aantal vrij matige manuscripten had zitten lezen, was ik misschien iets te gefrustreerd toen ik hem per ommegaande terugmailde dat er toch duidelijke tips over het inzenden op onze site staan. Dat het voor een beoordelaar niet te doen is om zelf 43 hoofdstukken te moeten gaan samenvoegen tot een leesbaar document. En of hij als de wiedeweerga een schrijfcoach wilde zoeken. Heel fout van mij!

Prompt reageerde de inzender dan ook beledigd. We moesten blij zijn dat ‘ze’ ‘tenminste iets probeerden’, deze per-hoofdstuk-methode was hem aanbevolen door een andere uitgever.

U2pi: Hoe reageerde je?

DH: Het was de kunst om niet verder te reageren. Voor je het weet heb je een lange zinloze mailwisseling. Of een sliert van reacties onder een Facebook post. Dat willen we niet. We willen prettig samenwerken, maar het moet wel van twee kanten komen.

U2pi: Zijn er ook inzenders die het wél goed doen?

DH: Het liefst heb ik - naast natuurlijk een intrigerend en ook nog steengoed geschreven verhaal - schrijvers die een beetje met ons meedenken. Dus die alle tips ter harte nemen en daarbij iets leuks/origineels/interessants over zichzelf als schrijver meesturen.Noem het een schrijf-cv. Iets waar wij wat mee kunnen om het boek goed in de markt te zetten. Humor helpt ook altijd, maar dan liefst wel een beetje zelfspotterige humor, zoals bijvoorbeeld letterlijk over je auteursfoto op de achterkant van het boek. Iets waardoor ik denk dat er een prettige samenwerking in het verschiet kan liggen. Maar het kan ook iets anders zijn wat ons overhaalt om de schrijver bij U2pi welkom te heten.

U2pi: Dus tip 1 voor inzenders is: volg de tips.

DH: Ja, want wij zijn stapel op manuscripten.

Tips:

1. Een foutloos en afgerond manuscript (één Word document, geen losse hoofdstukken). Het manuscript moet minimaal 25 A4 bladzijden bevatten (tekst en afbeeldingen). Lettergrootte 12, regelafstand 1,5. Marges links en rechts 20 mm. Paginanummer onderaan in het midden. De afbeeldingen moeten op de juiste plek in het document staan ( (zwart-wit onbeperkt, kleur maximaal 20).

2. Een samenvatting van de inhoud in maximaal 200 woorden.

3. Een biografie van jezelf in maximaal 150 woorden.

4. Contactgegevens, (adres, telefoon, email).

5. Uitsluitend per email naar redactie@u2pi.nl

Oh nee! Toch geen POD?!

Mon, 29 Oct 2018 17:30:25 GMT

Wat is er mis met printing-on-demand?

Uitgeverij U2pi en Printing on Demand

Printing-on-demand (POD) is drukken naar behoefte. Door de komst van kwalitatief hoogwaardige productieprinters is het mogelijk om kleine hoeveelheden drukwerk te maken tegen een scherpe kostprijs. Vroeger moest je een flinke oplage van een boek in offset laten drukken om een lage stuksprijs te realiseren. Dat had voornamelijk te maken met de relatief hoge instelkosten van een offsetdrukpers. Die instelkosten zijn niet van toepassing bij een hoogvolume productieprinter, waardoor oplagen van 1 tot 500 stuks eenvoudig te realiseren zijn.

Door de ontwikkelingen op het gebied van printing-on-demand is het voor een uitgever als U2pi makkelijker geworden om de markt voorzichtig te verkennen met een titel. Er hoeven geen duizenden exemplaren meer opgeslagen te worden die misschien nooit de weg naar de lezer zullen vinden. Het is nu mogelijk om op bestelling slechts 1 exemplaar van een boek te produceren.

De distributeur van alle boeken in Nederland is het Centraal Boekhuis (CB) in Culemborg. Daar is een complete print-on-demand-afdeling waar dag en nacht boeken worden geprint, ingebonden en verzonden. Iedere uitgever kan zijn digitale bestanden van een boek bij het CB op de server plaatsen en aanmelden voor print-on-demand. Het boek wordt dan zichtbaar op alle boekenwebshops zoals bol, bruna, ako, eci en die van uw lokale boekhandel. Als u daar een boek bestelt dat niet fysiek op voorraad ligt, maar is aangemeld door de uitgever als pod-titel, dan wordt speciaal voor u dat ene exemplaar razendsnel geproduceerd en meestal de volgende dag per post bij u of uw boekhandel afgeleverd.

Een uitgever die uitsluitend boeken uitgeeft op basis van printing-on-demand wordt een pod-uitgever genoemd. Van de meer dan 1500 uitgevers in Nederland maakt een groot gedeelte gebruik van print-on-demand. Een mooie ontwikkeling, omdat we hiermee ons steentje bijdragen aan een duurzamere samenleving. Er hoeven namelijk geen bomen meer onnodig te sneuvelen voor boeken die niet verkocht worden.

Toch wordt er nog vanuit diverse hoeken neergekeken op auteurs en hun boeken die op basis van pod zijn uitgegeven.

Zo zijn er boekhandelaren die weigeren boeken in te kopen die op basis van POD worden geleverd. Waarom is dat?
Daar zijn een paar redenen voor.

Allereerst is print-on-demand nog niet zo gek lang geleden “volwassen” geworden. Inmiddels is een pod-boek kwalitatief niet meer te onderscheiden van een exemplaar dat in offset is geproduceerd, maar ik heb in het verleden nog wel eens pod-boeken gezien die je echt niet met goed fatsoen in een boekwinkel kon leggen. In de beginjaren van pod (rond 2000) was er bijvoorbeeld nog geen folie dat geschikt was om geprinte omslagen goed te lamineren (voorzien van glans of mat beschermlaagje). Gevolg was dat het laminaat er bij de hoekjes en de platrillen (vouwlijnen waardoor de kaft makkelijk openslaat) afbladderde, dat deed zich met name voor bij donkere achtergronden. Geen gezicht natuurlijk. En dan was er nog het probleem van het papier dat zo erg golfde dat het boek nauwelijks plat kon liggen, Dat golven had (en heeft nog steeds) te maken met de vochtigheidsgraad van het papier en de bedrukking die door verhitting in de printer plaatsvindt. Gelukkig trekt dat golvende effect wel weg, maar daar gaat wat tijd overheen. Bij een aantal papiersoorten is dat effect trouwens nauwelijks waarneembaar.
Een fout die in de beginjaren ook nog wel eens werd gemaakt, was het gebruik van papier in de verkeerde looplichting . Het gaat wat ver om helemaal uit te leggen wat dat betekent, maar als je het papier van een boek de verkeerde looprichting heeft, slaan de bladzijden niet soepel open, waardoor het risico ontstaat dat bladzijden losraken. Ik kreeg onlangs van een collega-uitgever nota bene een exemplaar van een van zijn boeken toegezonden waarbij dit het geval was, en dan was er ook nog eens veel te dik papier gebruikt waardoor het boek helemaal als een plank aanvoelde. Ik zou als ik hem was zijn drukker eens flink om de oren gemept hebben met dat boek.

Deze kinderziektes van print-on-demand zijn door de meeste professionele printbedrijven wel opgelost en hopelijk zullen boekhandelaren hun terughoudendheid ten opzichte van pod-boeken wat dat betreft snel laten varen, want ik ben er van overtuigd dat POD een steeds grotere rol gaat spelen in de boekenbranche.

Maar de voornaamste reden dat een boekhandelaar een pod-titel niet graag inkoopt is een financiële, want de meeste pod-uitgevers leveren hun titels niet met recht van retour en met een lagere inkoopkorting dan gebruikelijk is. De boekhandelaar kan de boeken dus niet terugsturen als ze niet verkocht zijn. Dat betekent voorraadrisico waar ook nog eens minder handelsmarge tegenover staat.

Wij werken bij U2pi naast offsetdruk ook veel met POD, maar bieden ook onze pod-titels tegen dezelfde condities aan als wanneer het boek torenhoog ligt opgestapeld in het magazijn van het Centraal Boekhuis. De boekhandels krijgen de normale afgesproken kortingen en ze kunnen altijd inkopen met recht van retour.

Een paar maanden geleden las ik in een krant een oproep van een journalist om geen boeken meer te recenseren die door POD-uitgevers op de markt zijn gebracht. Ik ben het er niet mee eens, maar snap wel waar dat vandaan komt, want je kunt tegenwoordig bij de kruidenier op de hoek je boek uitgeven. Kwestie van bestand uploaden, et voila! Er wordt een boek geprint. ISBN erop en je hebt je boek gepubliceerd. Prachtig dat het tegenwoordig zo makkelijk kan, maar het gevolg is wel dat iedere doe-het-zelf-uitgever zijn boek naar de krant stuurt in de hoop dat er een paginagrote recensie van verschijnt en de auteur wereldberoemd in heel Nederland wordt. Bij veel van die boeken is echter geen redactie aan te pas gekomen en stikt het van de taal- en stijlfouten. En dan moet je je ook nog afvragen of het levensverhaal van tante Truus nou werkelijk zo interessant is voor iemand van buiten de familie. Ik kan me wel voorstellen dat een journalist/recensent er zijn kostbare tijd niet aan wil verspillen. Maar ligt dat nou daadwerkelijk aan POD? Welnee, de druktechniek heeft er helemaal niets mee te maken. De uitgever (of de auteur die in eigen beheer uitgeeft) is verantwoordelijk voor de inhoud. Je hebt goede en slechte uitgevers, en daar zou je als journalist mijns inziens naar moeten kijken. De manier waarop de boeken geproduceerd worden, zegt niets over de inhoud. Wij hebben bij Uitgeverij U2pi een map vol met lovende recensies van door ons uitgegeven boeken en die zijn vaak toch echt "gewoon" met printing-on-demand geproduceerd.